محمد الريشهري
59
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
قرار بده كه افضل از ديگر وقتهاست . « 1 » 2 . مسجد جمكران 1 . مسجد در فرهنگ اسلامى ، از جايگاه ويژهاى برخوردار است و به عنوان « خانهء خدا » و « آشيانهء مؤمن » ، شناخته مىشود . تكريم و احترام آن ، لازم و بىادبى نسبت بدان ناروا و ناپسند است . تنجيس آن حرام است و افراد جُنُب و حائض نمىتوانند به آن وارد شوند . از اين رو ، ساخت مسجد ، و رفت و آمد به آن ، مورد تأكيد پيشوايان دينى ما قرار گرفته است . « 2 » 2 . عبادت خداوند به هر شكل و قالب ، بويژه خواندن نماز و قرائت قرآن در هر مكان و زمانى مطلوب است و اين مطلوبيت ، در مكانها و زمانهاى خاص افزايش مىيابد . عبادت كردن در مساجد ، و زمانهاى ويژهء مذهبى ( مانند جمعه و ماه مبارك رمضان ) ، ثواب چند برابر پيدا مىكند . 3 . مكانى كه در شهر قم به نام مسجد جمكران و منسوب به امام زمان عليه السلام وجود دارد ، جدا از مستندات تاريخى و صحّت و سُقم آن بر اساس دو مقدمه ياد شده به عنوان خانهء خدا و محلّ انجام دادن عبادات دينى ، قابل تكريم و احترام است ، و رفت و آمد بدانجا و خواندن نماز و انجام دادن عبادات مذهبى در آن مطلوب است و براى اين مقدار ، نيازى به داشتن سند موثّق تاريخى نيست . اينك پس از اين مقدّمه ، نگاهى تاريخى به اين مكان و مستندات آن مىافكنيم . در برخى از منابع تاريخى و حديثى چنين آمده كه در سال 393 ق ، شخصى به نام حسن بن مسلم جمكرانى از جانب امام زمان عليه السلام مأمور به ساختن اين مسجد مىشود . چنان كه مأمور مىشود تا مردم را براى رفت و آمد به اين مكان ، تشويق و
--> ( 1 ) . مصباح الزائر : ص 105 ، بحار الأنوار : ج 100 ص 445 . ( 2 ) . ر . ك : ميزان الحكمة : ج 5 ص 2390 - 2401 . نيز ، براى آگاهى بيشتر از فضيلت و جايگاه مسجد در فرهنگ اسلامى ، ر . ك : فرهنگنامهء مسجد .